Manuel dos Reis Machado

Mestre Bimba

Według różnych źródeł urodził się 23 listopada 1899 lub 23 grudnia1900 roku w mieście  Salvador w dzielnicy „bairro do Engenho Velho” w Brazylii. (rodzice: Luiz Cândido Machado i Maria Martinha do Bonfim).

Pseudonim „Bimba” wynikł z zakładu jego matki i położnej podczas kiedy miał się urodzić. Jego matka, Maria, twierdziła, że urodzi córkę, a położna, że syna. Kiedy się urodził, położna powiedziała: „To chłopiec, spójrz na jego „bimba” (męski organ płciowy).

Bimba w dzieciństwie trenował wraz z ojcem rodzaj afrykańskiej sztuki walki nazywanej Batuque. Capoeira zaczął ćwiczyć w wieku 12 lat. Nie należało to jednak do łatwych zadań gdyż w tamtych czasach Capoeira była zakazana przez władze. Pierwsze kroki stawiał pod okiem czarnoskórego nauczyciela Bentinho, który był kapitanem bajańskiej Kompanii Żeglugowej z Estrada das Boiadas (obecnie bairo da Liberdade) w Salvador.

Gdy miał 18 lat Bimba odniósł wrażenie, że Capoeira  jako sztuka walki oraz instrument ruchu oporu całkowicie straciła swoją skuteczność i stała się folklorystycznym tańcem ograniczonym do dziewięciu technik. To wtedy Bimba postanowił przywrócić Capoeira dawną świetność i rozpoczął prace nad przywróceniem starych elementów. Z czasem dodał również nowe elementy zaczerpnięte z Batuque, której mistrzem był jego ojciec, oraz ruchy które sam wymyślił. Tak właśnie powstała Capoeira Regional.

1928 rok był przełomowy nie tylko ze względu na zmianę przekonań i zachowań społeczeństwa w stosunku do czarnoskórych, ale także dla Capoeiry. Mestre Bimba dzięki zorganizowaniu pokazu w pałacu Gubernatora Bahia, Juracy Magalhaes, wykreował Capoeira jako wartość kulturową i przekonał władze do zniesienia zakazu jej trenowania.

Swoją pierwszą szkołę założył w 1932 roku w dzielnicy Engenho de Brotas w Salvador, Bahia i nadał jej nazwę: Academia-escola de Cultura Regional. Wcześniej Capoeira była praktykowana tylko na ulicach.

Pomimo tych zmian oraz odniesionego sukcesu, Capoeira ciągle była źle postrzegana przez wyższe sfery społeczeństwa. Do tej pory Capoeira była zawsze kojarzona z brazylijskimi slamsami (favelas), złodziejami, „dziećmi ulicy” oraz „szemranym” towarzystwem. Bimba walczył o jej akceptację i nadał jej nowe standardy dzięki którym uzyskał jeszcze większe wsparcie i rozgłos. Wymogiem było noszenie przez jego uczniów czystych, białych uniformów. Każdy z nich musiał móc pochwalić się wysoką kulturą oraz dobrym wykształceniem. Dzięki temu do jego szkoły uczęszczało coraz więcej lekarzy, prawników, polityków; członków wyższej klasy średniej oraz kobiet. Trzeba dodać że na początku kobietom nie wolno było uprawiać Capoeira.

Mestre Bimba pracował w różnych profesjach: jako palacz w kotłowni, stolarz, magazynier, ale przede wszystkim był Capoeiristą.

W 1936 roku wyzwał do walki przedstawicieli innych sztuk walk by sprawdzić skuteczność Regional w praktyce. Odbyły się 4 walki, walczył przeciw: Vítor Benedito Lopes, Henrique Bahia, José Custódio dos Santos (Zé I) oraz Américo Ciencia. Wygrał z każdym z nich.

W 1937 roku Mestre Bimba otrzymał certyfikat Ministerstwa Edukacji. Nastąpiło to po pokazie dla prezydenta Brazylii Getúlio Dorneles Vargas’a.

W 1942 roku otworzył drugą swoją szkołę przy Terreiro de Jesus, na ulicy Pomarańczowej (rua das Laranjeiras, dzisiaj: rua Francisco Muniz Barreto). Szkoła do dziś jest otwarta i prowadzona przez jego ucznia, Mestre Vermelho.

Capoeira stała się szanowaną sztuką walki, którą Bimba nauczał nawet w armii oraz policji. Już wtedy uważano go za ojca nowej Capoeira.

Bardzo ważne osobistości ówczesnych czasów były jego uczniami: Dr. Joaquim de Araújo Lima (były gubernator of Guaporé), Jaime Tavares, Rui Gouveia, Alberto Barreto, Jaime Machado, Delsimar Cavalvanti, César Sá, Decio Seabra, José Sisnando oraz wielu innych.

Zawiedziony fałszywymi obietnicami i brakiem jakiegokolwiek wsparcia władz lokalnych w Bahia, wyprowadził się w 1973 roku do Goiania na zaproszenie jednego ze swoich uczniów. Zmarł rok później, 5 lutego 1974 w Hospital das Clínicas de Goiânia z powodu udaru. Jak sam wcześniej stwierdził: „Jeśli od Goiania niczego nie dostanę, to skorzystam przynajmniej z jej cmentarza”.

Bimba uratował oryginalne wartości zawarte w Capoeira, zakorzenione w niej przez czarnoskórych niewolników na wieki przed jego narodzinami. Capoeira była dla niego przede wszystkim walką, gdzie nie ma miejsca jedynie na współzawodnictwo lub współprace podczas gry. Wcześniej lepszy przeciwnik brał na siebie odpowiedzialność za słabszego i sposobem swojej gry musiał dostosować się do niego.

Mestre Bimba całe życie walczył o to, co jego zdaniem było dobre dla Capoeira i odniósł sukces. Po jego śmierci w 1974 roku jeden z jego synów, Manoel Nascimento Machado znany jako Mestre Nenel, w wieku 14 lat przejął akademię ojca. Do dziś jest powiernikiem spadku swego ojca, jego wpływu na kulturę i historię, działa jako prezydent szkoły Synowie Bimby (Filhos de Bimba).